Mit o rodzie Labdakidów – „Mitologia Greków i Rzymian” cz. I Grecja J. Parandowski

Sfinks w Tebach

Kilka dni później w górach tebańskich pojawił się dziwny potwór – miał twarz i piersi kobiety a resztę ciała lwa. Nazywał się Sfinks, porywał ludzi i rzucał w przepaście. Oznajmił, że opuści miasto dopiero wtedy, gdy ktoś rozwiąże jego zagadkę, której nauczył się od muz.

“Co to za zwierzę, obdarzone głosem, które z rana chodzi na czworakach, w południe na dwóch nogach, a
wieczorem na trzech?”

Nikt nie mógł znaleźć odpowiedzi, więc Kreon ogłosił, że ten, kto wyjaśni zagadkę obejmie władzę nad miastem i będzie mógł poślubić Jokastę – wdowę po Lajosie. W tym czasie w Tebach był Edyp, któremu przyśniło się rozwiązanie. Rozwiązaniem tej zagadki był człowiek, który jako niemowlę chodzi na czworakach, później na dwóch nogach, a na starość na trzech, ponieważ potrzebuje laski. Sfinks rzucił się w przepaść. Kreon dotrzymał słowa – Edyp został królem i mężem Jokasty.

Edyp królem Teb

Na początku rządów Edypa wszystko układało się pomyślnie. Małżeństwo doczekało się dwóch synów: Polinejkesa i Eteoklesa oraz dwóch córek: Antygony i Ismeny. Jednak później kraj ogarnęły klęski: ziarno nie puszczało kiełków, dzieci przychodziły na świat nieżywe, zwierzęta się nie rozmnażały. Wezwano wieszcze Tejrezjasza. Wieszcz wyjawił Edypowi prawdę, że zabił swego ojca i ożenił się z własną matką. Jokasta się powiesiła, a Edyp wykuł sobie oczy, ubrał żebracze łachmany i opuścił Teby. Dotarł do miejscowości Kolonos niedaleko Aten i tam zmarł. Pochowano go w gaju, w którym wiosną zlatywało się pełno słowników.

Polinejkes i Eteokles

Synowie Edypa ustalili, że co roku będą przekazywać sobie władzę. Eteokles rządził w pierwszym roku, ale gdy przyszedł czas ustąpienia władzy bratu wygnał Polinejkesa. Wygnaniec schronił się w Argos u króla Adrastosa. Ożenił się z jego córką i namówił teścia do wyprawy przeciw Tebom. Zwyciężyli Tebańczycy, ale zginęli obaj bracia. Władzę ponownie objął Kreon. Wyprawił pogrzeb Eteoklesowi, natomiast Polinejkesa jako zdrajcę zabronił pogrzebać. Antygona nie posłuchała rozkazu i własnymi rękoma zakopała ciało brata. Za karę zamurowano ją żywcem w piwnicy.

1. J. Parandowski, Mitologia…, s. 123. ↩︎