Informacje wstępne
Apokalipsa powstała w środowisku pierwotnego chrześcijaństwa, które rozwijało się w Azji Mniejszej od połowy I wieku. Był to czas dynamicznego rozwoju Imperium Rzymskiego. Jako możliwe miejsce powstania Apokalipsy wskazuje się stolicę rzymskiej prowincji Azja – Efez. Być może w Efezie napisano całą Apokalipsę. Możliwe, że jej fragmenty powstały w innych miejscach, jak Antiochia czy Jerozolima. Sugeruje się, że ostateczna redakcja księgi nastąpiła pod koniec I w., za panowania cesarza Domicjana. W przypadku Apokalipsy jej symbole odgrywają rolę fundamentalną. Ich interpretacja nie jest łatwa. Symbole wypełniają większość treści Apokalipsy i tworzą bazę jej struktury literackiej. Wiele z nich ich wiąże się z judaizmem biblijnym i judaistyczną literaturą międzytestamentową. Niektóre nawiązują do kultury hellenistycznej i rzymskiej. Ponad dwie trzecie symboli w Apokalipsie ma związek ze Starym Testamentem.
Apokalipsa jako zapowiedź ponownego przyjścia Chrystusa
Wspólnota chrześcijańska spodziewała się bliskiej paruzji Chrystusa i odnowienia świata. Oczekiwanie na powtórne przyjście Jezusa tworzy ramy wszystkich proroctw. Ich kulminację stanowi zapowiedź ostatecznego zwycięstwo nad strukturami zła oraz odnowienia świata. Nowa Jerozolima symbolizuje odnowioną rzeczywistość skoncentrowaną wokół Boga i Baranka. Dzięki zwycięstwu Jezusa Chrystusa utracony niegdyś raj będzie dostępny w stopniu zwielokrotnionym. Czas pomiędzy pierwszym i ostatecznym przyjściem kurczy się. Jednocześnie realizują się etapy historii zbawienia. Pomimo różnych zewnętrznych i wewnętrznych problemów, Kościół już uczestniczy w zwycięstwie Chrystusa nad siłami zła.
Niewiasta obleczona w słońce
Walka dobra i zła jest dominującym motywem całego dwunastego rozdziału Apokalipsy. Wszystkie jego trzy części pokazują Smoka jako antagonistę Niewiasty i jej potomstwa. Znak Niewiasty obleczonej w słońce był od starożytności rozmaicie interpretowany: jako Lud Boży obu Testamentów lub też Izrael i Kościół. Niewiasta przedstawiona jest jako przyodziana w chwałę, której ostatecznym źródłem jest Bóg. Niewiasta spodziewa się dziecka. W starożytności kobiece postacie często wyobrażały miasta czy społeczności. Także Izrael i Kościół byli przedstawiane w ten sposób. Znak drugi to zaopatrzony w atrybuty mocy i władzy – rogi i diademy – siedmiogłowy smok barwy ognia. Zmiata on trzecią część gwiazd z nieba, czyli walczy ze światłem. Jednak najważniejsze zadanie dla siebie upatruje w pożarciu nowonarodzonego dziecka. Ten atak Smoka skierowany jest bezpośrednio przeciwko Chrystusowi. Pośrednio uderza w Kościół, gdyż ten, w razie powodzenia diabelskiego ataku, straciłby także swoją tożsamość i przestałby być sobą. Zamiar ten jest udaremniony uniesieniem dziecka do Boga. Natomiast miejscem przygotowanym przez Boga dla Niewiasty, na okres tysiąca dwustu sześćdziesięciu dni, staje się pustynia, na którą ucieka. Pustynia nie jest miejscem stałego zamieszkania, to pewien, ograniczony czasowo, etap historii, zarazem czas trudów i przeciwności, ale w opiece Boga1.
Warto przeczytać: Księga Hioba