Spór Kreona i Antygony – racje obu stron

Informacje wstępne

Kreon i Antygona to krewni – Antygona jest siostrzenicą Kreona. Siostra mężczyzny była żoną Lajosa jednego z władcy Teb. Małżeństwo dostaje przepowiednie, że syn, który im się urodzi doprowadzi ich do zguby, dlatego postanawiają porzucić Edypa. Gdy Edyp jest dorosłym mężczyzną opuszcza Korynt, w którym się wychował i w trakcie podróży spotyka Lajosa. Między mężczyznami wywiązuje się bójka i Edyp zabija przeciwnika, choć nie jest świadomy, że Lajos to jego biologiczny ojciec. Edyp dociera do Teb, w których pojawił się sfinks. Rozwiązuje jego zagadkę i w nagrodę obejmuje rządy oraz żeni się z wdową po Lajosie – Jokastą czyli swoją biologiczną matką. Z tego małżeństwa rodzi się czworo dzieci: Antygona, Ismena, Polinejkes i Eteokles. Gdy prawda o pochodzeniu Edypa wychodzi na jaw Jokasta popełnia samobójstwo a Edyp wykuwa sobie oczy i opuszcza miasto. Prosi Kreona swego szwagra by nie karał dzieci za jego grzechy. Bracia postanawiają podzielić się władzą – każdy miał panować przez rok. Po upływie wyznaczonego czasu Eteokles nie oddał bratu władzy i wygnał go z miasta. Polinejkes zaatakował Teby ze swoim teściem, ale podczas walk obaj bracia zginęli. Eteokles jako bohater Teb, a Polinik jako ich zdrajca. Władzę w mieście obejmuje Kreon. Eteoklesowi wyprawia pogrzeb, natomiast ciała Polinejkesa nie pozwala pogrzebać.

Racje Kreona

Kreon jako ten, który stanowi prawa uważa Polinejkesa za zdrajcę, ponieważ zbrojnie napadł na własny kraj. Mężczyzna zginął więc jedyną właściwą według Kreona karą jest zakazanie jego pochówku i pozostawienie ciała na pożarcie zwierzętom. Aby wzmocnić swój autorytet wydaje oficjalny zakaz grzebania zwłok Polinika pod groźbą surowej kary. Gdy Antygona chce się mu sprzeciwić uznaje, że nie może się cofnąć, ponieważ władza musi być szanowana a prawo przestrzegane. Obawia się także utraty autorytetu wśród poddanych oraz anarchii, którą mógłby zapoczątkować brak konsekwentnego rządzenia i uleganie prośbom podanych lub syna. Jest przekonany o własnej nieomylności, która sprowadza na niego osobistą katastrofę, ponieważ nie chce respektować boskich praw. Kreon jest przekonany o tym, że prawa ustanowione przez ludzi są nienaruszalne.

Racje Antygony

Kobieta chce być wierna swojej rodzinie, wierze oraz wypełnić obowiązki wobec brata. Antygona uważa, że prawo do pochówku powinien mieć każdy z jej braci, ponieważ po śmierci ziemskie winy nie mają już znaczenia. Dusza Polinejkesa nie może bezpiecznie znaleźć się w Hadesie, gdzie jest jej miejsce, ponieważ do tego konieczne jest pogrzebanie zwłok. Dopóki jego ciało jest bezczeszczone jego dusza cierpi. Antygona uważa, że jej moralnym obowiązkiem jest wierność rodzinie, ponieważ dla niej Eteokles i Polinejkes byli braćmi. Prawo Kreona uważa za niesprawiedliwe, ponieważ godzi w wartości religijne i moralne. Uważa, że nie ma żadnego obowiązku podporządkować się zakazowi, który godzi w podstawowe wartości, które wyznaje. Jest gotowa ponieść najsurowsze konsekwencje własnych wyborów, ponieważ jest przekonana o własnej racji.

Podsumowanie

Każdy z bohaterów prezentuje zupełnie inny pogląd na sprawę pochówku Polinejkesa. Kreon z jednej strony dba o stabilność państwa i prawa, z drugiej chce zbudować silny autorytet wśród Tebańczyków, co prowadzi go do podjęcia tragicznej w skutkach decyzji. Jego upór jest nie do zaakceptowania przez poddanych, ale boją się gniewu władcy więc nie mogą oficjalnie poprzeć Antygony. Kreon ostatecznie zmienia zdanie, ale jest już za późno. Nie żyją: Antygona, Hajmon i Eurydyka. Córka Edypa jest przekonana, że więzy rodzinne nie rozróżniają zdrady i bohaterstwa. Uważa, że Polinejkes zasługuje na pogrzeb i zakazanie jego pochówku jest pogwałceniem boskich praw. Kobieta wykazuje się odwagą i niezłomnością, ale musi ponieść konsekwencje swoich decyzji. Uwięziona przez Kreona wybiera samobójstwo.