J. Kochanowski „Tren III” – opracowanie

Tren III

Wzgardziłaś mną, dziedziczko moja ucieszona.

Zdałać sie ojca twego barziej uszczuplona 

Ojczyzna, niżlibyś ty przestać na niej miała;

To prawda, żeby była nigdy nie zrownała 

Z ranym rozumem twoim, z pięknemi przymioty,

Z ktorych sie już znaczyły twoje przyszłe cnoty 

O słowa, o zabawo, o wdzięczne ukłony,

Jakożem ja dziś po was wielce zasmęcony.

A ty, pociecho moja, już mi sie nie wrócisz

Na wieki ani mojej tesknice okrócisz.

Nie lza, nie lza, jedno sie za tobą gotować,

A stopeczkami twemi ciebie naszladować.

Tam cię ujźrzę, da Pan Bóg, a ty więc z drogiemi

Rzuć sie ojcu do szyje ręczynkami swemi.

Interpretacja

Zrozpaczony ojciec zwraca się do Urszuli w słowach: dziedziczko moja ucieszona, co świadczy nie tylko o bólu po stracie dziecka, ale również o zawiedzionych nadziejach zachowania rodzinnej ciągłości. Urszulka była dzieckiem, w którym Kochanowski upatrywał swojej spadkobierczyni. Potwierdza to też poruszony wątek uszczuplonej ojczyzny, co oznaczało niepowetowaną stratę dla rodzinnej ziemi, którą Urszulka miała odziedziczyć. Zrozpaczony ojciec wylicza przymioty córki, z którymi nikt nie mógł się równać – była inteligentna, wdzięczna, wesoła. Rozwijała się i niestety śmierć przerwała ten proces. Kochanowski opłakuje również córkę, która nie mogła dorosnąć i w pełni wykształcić swojego charakteru. Opłakiwana jest osoba, którą Urszulka mogłaby się stać, gdyby tylko nie jej przedwczesna śmierć. Kochanowski wyraża nadzieję, że jeszcze się spotkają, jeśli Bóg na to pozwoli, ale nie jest to dla niego pocieszenie, które mogłoby ukoić jego stratę. Życie przestało być dla niego istotne, ponieważ jest gotowy jak najszybciej znaleźć się w miejscu, do którego trafiła jego córka.

Wybrane środki stylistyczne

1. J. Kochanowski, Treny, https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-iii.html (dostęp: 28.07.2026) ↩︎