Interpretacja
Wiersz przedstawia świat, który jest pełny smutku, melancholii oraz poczucia bezsilności. Możemy w nim odnaleźć elementy symboliczne, impresjonistyczne oraz dekadenckie, które są charakterystyczne dla przełomu XIX i XX wieku. W Deszczu jesiennym występują powtarzające się dźwięki, regularny rytm i refren mają oddać charakterystyczne, jednostajne stukanie kropli deszczu o szybę. Dzięki temu można wyobrazić sobie padający deszcz, ale również odczuć atmosferę smutku i monotonii. Słońce się nie pokazało. Woda często jest symbolem życia, ale w wierszu staje się symbolem przygnębienia i niemocy. Nieustanne opady można zinterpretować jako nastrój człowieka, który nie potrafi odpędzić od siebie negatywnych myśli, a smutek nie jest tylko chwilowym doświadczeniem, ale stanem, z którego nie ma możliwości ucieczki. Deszcz może przywoływać również skojarzenia z płaczem podmiotu lirycznego, więc granica między ludzkimi emocjami a krajobrazem zaciera się. Podmiot liryczny jest biernym obserwatorem tego, co dzieje się wokół niego. Nie potrafi wykazać się aktywną postawą wobec świata, w którym żyje. Nieprzyjemna jesienna, deszczowa aura go przygnębia. Czuje się samotny, ale nie dlatego, że nikt go nie kocha. Uważa, że nie jest zdolny do miłości i nie potrafi odwzajemnić otrzymanych uczuć i względów. Przypomina sobie o śmierci kogoś bliskiego, ale nie wywołuje to w nim żadnych dodatkowych emocji, pomimo tego że był to ktoś drogi jego sercu, ale dla niego to już nie ma znaczenia. Podmiot liryczny nie doświadczył w życiu szczęścia – zlękło się przyjść. Bez cienia żalu podmiot liryczny wspomina o pożarze, w którym spłonęła cała wioska w tym wiele dzieci. Wszyscy płaczą dookoła, ale on nie potrafi. W wierszu pojawia się również postać szatana, który idzie przez ogród, zamieniając go w straszną, ogromną pustelnię. Szatan sam jest dekadentem – przemierza ogród ze spuszczoną na piersi głową. Dokonuje aktu zniszczenia przyrody, ale wywołuje to w nim płacz i uczucie rozpaczy. Zamienił piękny ogród w ruinę i sam wśród własnego zniszczenia zalał się łzami.
Środki stylistyczne
Warto przeczytać: K. Przerwa-Tetmajer „Lubię, kiedy kobieta” – opracowanie
7 listopada 2026PJ (9) – Człowiek wobec przeznaczenia
9 listopada 2026Jan Kochanowski „Pieśń o spustoszeniu Podola” – opracowanie

