PJ (9) – Człowiek wobec przeznaczenia

Człowiek wobec przeznaczenia. Omów zagadnienie na podstawie Antygony Sofoklesa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Wstęp z tezą

Człowiek w swoim życiu podejmuje wiele decyzji i wyborów, które determinują jego losy. Często na skutek własnych działań doprowadza do swojej osobistej katastrofy. W kulturze antycznej losy jednostki były całkowicie zależne od przeznaczenia, które można rozumieć jako niezmienną, wyższą siłę, która rządziła światem oraz ludzkim losem. Moim zdaniem człowiek jest zupełnie bezradny wobec przeznaczenia.

Argument i przykład z Antygony Sofoklesa

Człowiek nie jest w stanie zmienić swojego przeznaczenia, ponieważ jest ono z góry ustalone i żadne decyzje, spryt i intelekt nie mają wystarczającej siły, aby przeciwstawić się fatum. Kreon, który po bratobójczej walce Polinejkesa i Eteoklesa, w której mężczyźni ponieśli śmierć, przejmuje władzę w Tebach. Chcąc docenić Eteoklesa zakazuje pochówku Polinika, który napadł z teściem na własny kraj. Zakazowi nie chce podporządkować się jedna z sióstr braci – Antygona. Jest gotowa na poniesienie najsurowszych konsekwencji w imię zapewnienia duszy brata spokoju. Kreon pomimo rozmowy z Hajmonem i stanowiska mieszkańców Teb, którzy popierają działania kobiety, nie jest skłonny do zmiany swojej decyzji. Prawo jest twarde, surowe i obowiązuje każdego mieszkańca. Jako odpowiedzialny władca nie może ulec prośbom syna, który kocha Antygonę. Upór Kreona doprowadza do tragicznych wydarzeń, a sam władca boi się boskiej kary za niepogrzebanie zwłok zmarłego. Jest już jednak za późno. Gdy Kreon zmienia zdanie Antygona już nie żyje, mieczem przebija się jego syn, żona Eurydyka również popełnia samobójstwo. Pomimo chęci władca nie odmienił swojego losu. Musiał przeżyć osobistą katastrofę, ponieważ takie było jego przeznaczenie.

Kontekst z Króla Edypa Sofoklesa

Edyp był władcą Teb, który objął rządy po rozwiązaniu zagadki Sfinksa. Uciekł ze swojego domu rodzinnego po tym, jak usłyszał przepowiednię, że zabije własnego ojca i ożeni się z matką. Młodzieniec przeraził się i postanowił na zawsze opuścić Korynt. Po drodze spotkał nieznajomego z orszakiem, którego zabił, a po objęciu tebańskiego tronu ożenił się z Jokastą – wdową po Lajosie poprzednim królu. Gdy Teby ogarnęła zaraza okazało się, że to z winy Edypa, który okazał się zabójcą Lajosa. Pomimo tego, że mężczyzna za wszelką cenę starał się uciec przed swoim przeznaczeniem nie udało mu się to. Jego tragiczny los musiał się wypełnić.

Podsumowanie

Los człowieka jest czymś od niego całkowicie niezależnym. Pomimo podejmowania prób czy chęci jego odwrócenia każdy jest bezradny. Ludzie nie mogą decydować o własnym losie. Przekonali się o tym bohaterowie dwóch antycznych tragedii Sofoklesa. Kreon pomimo zmiany zdania musiał pogodzić się z nieuchronną osobistą katastrofą, a Edyp choć chciał uciec od przeznaczenia tylko się do niego przybliżył.

Inne możliwe konteksty