Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy? Omów zagadnienie na podstawie Makbeta Williama Szekspira. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wstęp z tezą
Ludzie w czasie trwania swojego życia podejmują wiele różnych decyzji, określają sobie cele, spełniają marzenia. Często w człowieku jest wiele ukrytych pragnień i ambicji, które stają się uświadomione i widoczne dopiero w konkretnych okolicznościach. Jedną z takich ambicji może być ukryta chęć sprawowania władzy i posiadania kontroli nad innymi. Moim zdaniem dążenie i sprawowanie władzy może prowadzić człowieka do zguby i osobistej tragedii.
Argument i przykład z Makbeta W. Szekspira
Osoba, która dąży do władzy za wszelką cenę i nie szanuje usankcjonowanych praw moralnych skazana jest na osobistą porażkę i cierpienie, pomimo osiągnięcia założonego celu. W tragedii Szekspira tytułowy bohater w pierwszym akcie przedstawiony jest jako wzór rycerza oddanego sprawom kraju i swojemu władcy. Duncan jest dumny ze swojego kuzyna, który walecznością i odwagą wsławił się w wojnie z Norwegami. Król, chcąc się odwdzięczyć, ofiaruje Makbetowi godność Tana Kawdoru. Dla Makbeta jest to jednak zbyt mało. Po spotkaniu z trzema wiedźmami, które przepowiadają mu otrzymanie korony jego ukryte ambicje zostają pobudzone. Po spełnieniu pierwszej części przepowiedni mężczyzna chce jak najszybciej włożyć na głowę koronę. Gdy dowiaduje się, że Duncan wyznaczył swojego syna Malcolma na następcę tronu, jest niezadowolony. Nie wie jeszcze, co mógłby zrobić, aby temu zapobiec, ale czuje, że musi. Gdy Duncan odwiedza zamek Makbeta w Inverness, żona Makbeta ma już przygotowany plan jego morderstwa. Makbet na początku ma jeszcze pewne wątpliwości. W trakcie rozmowy z żoną mówi jej, że król wynagrodził jego poświęcenie i mógłby cieszyć się tymi godnościami. Boi się też kary, która mogłaby go spotkać nawet po śmierci. Mimo tych wątpliwości przystaje na plan żony – zabije króla, a winą obarczy jego pijanych strażników. Po objęciu tronu Makbet ulega powolnej degradacji psychicznej i moralnej. Staje się tyranem, którego wszyscy się boją. Jest skupiony wyłącznie na tym, aby nikt nie odebrał mu władzy. Jego małżeństwo z Lady Makbet się rozpada, ponieważ kobieta musi stawić czoła własnym wyrzutom sumienia. Małżonkowie przestają ze sobą rozmawiać, mają omamy, dręczy ich sumienie. Makbet z lojalnego, królewskiego rycerza staje się tyranem, którego poddani chcą obalić. Morderstwo odbiera mu spokój.
Warto przeczytać: W. Shakespeare „Makbet” – str. szczegółowe akt IKontekst – Kreon z Antygony Sofoklesa
Kreon objął władzę w Tebach po śmierci Polinejkesa i Eteoklesa, którzy byli prawowitymi następcami tronu po Edypie. Bratobójcza walka o władzę doprowadziła do śmierci obu młodych mężczyzn, więc Tebami zaczął władać brat Jokasty – matki młodzieńców. Kreon wydaje zakaz pochówku Polinejkesa, który napadł na Teby z obcym wojskiem. Uważa, że jego moralnym obowiązkiem jest rozróżnić zdrajcę od bohatera. Zakazowi pochówku sprzeciwia się Antygona, a później jej narzeczony Hajmon – syn Kreona. Podczas rozmowy z ojcem stara się go przekonać, żeby przemyślał swoją decyzję, ponieważ igra z bogami a dodatkowo lub tebański popiera Antygonę. Kreon jest jednak tak zapatrzony w etos własnego rządzenia, że nie chce nikogo słuchać. Uważa, że jest nieomylny. Ochrona własnego zdania i lęk przed wycofaniem się z podjętej królewskiej decyzji doprowadza do śmierci jego najbliższych, a samego Kreona na skraj rozpaczy. Zbyt późno dociera do niego, że popełnił błąd. Zachował władzę, ale stracił syna i żonę, którzy popełnili samobójstwo.
Podsumowanie
Władza dla wielu ludzi może być namiętnością, dla której są skłonni wiele poświęcić. Makbet został królem Szkocji, bo zabił swego kuzyna Duncana, który obdarzył go zaufaniem i wieloma godnościami, doceniając jego odwagę i postawę w momencie, gdy kraj był zagrożony. Pomimo tego Makbet woli zabić, stać się tyranem i za wszelką cenę bronić korony, choć jego życie staje się pasmem wyrzutów sumienia, omamów i zbrodni. Kreon przekonany o własnej racji i nieomylności, wynikającej z objęcia rządów w Tebach przyczynia się do samobójstwa Antygony, syna Hajmona oraz żony Eurydyki. Dla obu bohaterów władza i jej sprawowanie stało się źródłem osobistej katastrofy.
