M. Nowakowski „Górą Edek” – streszczenie i opracowanie

Narrator na początku przywołuje postać Edka z Tanga Sławomira Mrożka, który jest synonimem chamstwa, prostactwa i wykorzystywania siły. Skojarzenie to nasunęło mu się w trakcie obserwacji pewnego zdarzenia. Na niewielkiej ulicy ruch był wzmożony, samochodów było wiele, tworzył się tłok, wszyscy szukali miejsca do zaparkowania. Ciągle było słychać hałas klaksonów, zgrzyt hamulców oraz czuć smród spalin. Zaparkowane samochody stały rzędem, zajmując już część miejsca dla pieszych.

Gdy zwolniło się jedno z miejsc mały fiat podjechał jako pierwszy i chciał zająć szczęśliwie powstałą lukę. Niestety podjechał zbyt daleko, a zaraz za nim stanął wielki, lśniący ford. Kierowca forda podjechał tak blisko fiata, że jego kierowca nie mógł już zaparkować. Mężczyzna z fiata próbował klaksonem wymusić na fordzie ustąpienie należnego mu miejsca, ale kierowca forda był niewzruszony. Kolejni kierowcy byli zniecierpliwieni całkowitym zablokowaniem ruchu na ulicy, więc zaczęli używać swoich klaksonów. Zrezygnowany kierowca fiata odjechał, a na wolnym miejscu zaparkował ford. Kierowca malucha wysiadł z samochodu. Był to niewysoki, drobny młodzieniec o szczupłej twarzy w okularach. Zapytał kierowcy forda, dlaczego tak się zachował, ale ten nawet na niego nie spojrzał. Wymusił miejsce dla swojego samochodu i był z tego zadowolony. Nie zwracając uwagi na młodzieńca z malucha ruszył do pobliskiej bramy, na której wisiały tabliczki znanych firm.

Na przykładzie tej prostej sytuacji z życia codziennego można zauważyć, jak chamstwo wygrywa z kulturą używając siły i przewagi. Kierowca fiata został zignorowany, ponieważ miał mniejszy samochód i nie był postawnym mężczyzną. „Edek” z forda wyszedł z założenia, że ma większy samochód i sam jest postawnym mężczyzną, więc może wykorzystać swoją przewagę i zignorować ogólnie przyjęte normy społeczne. Ma to związek z odwróceniem struktur społecznych w epoce Polski Ludowej. Władza wykreowała postać silnego robotnika, który zyskał uprzywilejowaną pozycję kosztem ludzi wykształconych. Kierowca forda uosabia cechy nowej klasy panującej – proletariatu, która jest pewna siebie, agresywna, pozbawiona skrupułów i przekonana o własnej wyższości. Kierowca fiata uosabia natomiast zepchniętą na margines inteligencję, która musi ustąpić. Zwycięstwo chamstwa nad kulturą staje się faktem.