W. Shakespeare „Makbet” – str. szczegółowe akt I

Scena I

Akcja rozgrywa się na otwartym polu, słychać grzmoty, pojawiają się błyskawice.

Na scenę wchodzą trzy czarownice, które ustalają termin kolejnego spotkania. Odbędzie się ono na stepie, gdzie czarownice będą mogły spotkać Makbeta.

Scena II

Akcja rozgrywa w obozie niedaleko Forres. Na scenę wchodzą: król Duncan, Malkolm, Donalbein, Lennox i służba.

Król pyta o jednego z zołnierzy, ponieważ podejrzewa, że może przekazać ważne informacje na temat toczącej się wojny. Malkolm mówi, że wskazany to sierżant, który bardzo odważnie walczył i pomógł mu w czasie potyczki. Żołnierz opowiada Dunkanowi przebieg walk. Armia królewska dowodzona przez Makbeta zwyciężyła pomimo tego, że butnownik Macdonwald wezwał posiłki. Butnownik został brutalnie zabity przez Makbeta. Po tej walce wojsko królewskie musiało stawić czoła armii norweskiej, ale nieustraszeni Banko i Makbet nie przestraszyli się. Żołnierz został przewieziony do lekarza, a na scenie pojawił się Lennox. Bohater przynosi królowi wiadomość o tym, że w Fife zebrała się ogromna armia dowodzona przez króla Norwegii, który popierany jest przez zdrajcę – Tana Kawdoru. Wojska króla Duncana pokonały wroga, który prosi o warunki pokoju. Norwegowie chcą zebrać z pola walki trupy poległych żołnierzy i zaoferowali dziesięć tysięcy talarów. Dunkan wydaje polecenie zabicia Tana Kawdoru i przekazuje jego godność Makbetowi.

Scena III

Słychać pioruny, na scenę wchodzą trzy czarownice.

Czarownice rozmawiają o ty, co robiły. Jedna zabijała świnie, a druga opowiada o swojej przygodzie. Spotkała żonę majtka, która w fartuchu miała kasztany, jednak nie chciała się nimi podzielić. Czarownica zaplanowała zemstę na jej mężu. Na scenie pojawiają się Banko i Makbet, którzy zauważają wiedźmy. Postacie przepowiadają Banko, że nie będzie królem, ale zostanie ojcem królów. Makbet natomiast będzie Tanem Kawdoru i przyszłym królem. Czarownice znikają, a na scenie pojawiają się Ross i Angus. Ross przekazuje Makbetowi słowa uznania od króla, który jest pełen podziwu dla jego odwagi i kunsztu wojskowego. Od posłańców tytułowy bohater dowiaduje się, że został Tanem Kawdoru – spełnia się pierwsza część przepowiedni wiedźm. Makbet zaczyna się zastanawiać nad tym czy pozostała część przepowiedni mogłaby się spełnić. Banko jest zaniepokojony – obawia się, że dla przyjaciela pokusa bycia królem jest bardzo silna i może okazać się dla niego zgubna. Obaj udają się do króla.

Scena IV

Akcja rozgrywa się w Forres, w sali pałacowej. Na scenie pojawiają się Duncan, Malkolm, Donalbein, Lennox, Służba.

Akcja rozgrywa się w Forres, w sali pałacowej. Na scenie pojawiają się Duncan, Malkolm, Donalbein, Lennox, Służba.

Król pyta Malkolma o egzekucję Tana Kawdoru już się odbyła i czy powrócili już dowódcy wojsk. Tan Kawdoru już nie żyje, a przed śmiercią przyznał się do zdrady i błagał o królewskie przebaczenie. Na scenie pojawiają się Banko, Makbet, Ross i Angus. Dunkan dziękuję swojemu kuzynowi Makbetowi za odwagę w walce i jest przekonany, że nie uda mu się nigdy wynagrodzić zasług Makbeta. Tytułowy bohater zwraca uwagę, ze posłuszeństwo i wierność królowi jest jego obowiązkiem. Król dziękuję również Bankowi za walkę i odwagę. Król informuje swoich dostojników, że tron po nim odziedziczy jego syn Malcolm i zapowiada swoją wizytę w Inverness – zamku Makbeta. Mężczyzna oświadcza królowi, że sam wyruszy, aby powiadomić swoją żonę o przybyciu króla. Gdy odchodzi zaczyna się zastanawiać nad tym, że wydarzenia nie układają się pomyślnie – Dunkan wybrał już swojego następcę. Mimo tego ma nadzieję, że przepowiednia się spełni nawet jeśli wymagałoby to czynów, których jeszcze Makbet się brzydzi.

Scena V

Akcja rozgrywa się w Inverness. Na scenie pojawia się Lady Makbet, która czyta list od męża.

Z listu kobieta dowiaduje się o spotkaniu Makbeta z wiedźmami i przepowiedni, że jej mąż zostanie królem. Lady Makbet obawia się jednak, że jej mąż ma zbyt tkliwą naturę. Ma w sobie ambicje, ale jest zbyt słaby, aby podejmować odważne decyzje.

Być wielkim chciałbyś, ambicję masz w sercu,
Ale ci słabość stoi na przeszkodzie;
Chcesz zajść wysoko, ale chcesz uczciwie,
Nie chcesz szachrować, a wygrać chcesz grzesznie;
To, czego pragniesz, woła ci, Glamisie:
«To zrobić musisz, jeśli chcesz mnie posiąść,
A czego raczej wykonać się lękasz,
Niż żebyś pragnął, aby się nie stało».
Spiesz się, przybywaj! abym mego ducha
W twe uszy wlała, moich słów potęgą
Zdołała wszystkie zażegnać zawady,
Które od złotej dzielą cię obręczy,
Twojemu czołu, zda się, obiecanej
Wolą przeznaczeń i nadprzyrodzonych
Potęg pomocą¹.

Na scenę wchodzi sługa, który przynosi Lady Makbet wieść o przybyciu Duncana. Kobieta wzywa duchy i ciemne potęgi, aby jej dusza została wypełniona jadem okrucieństwa. Bohaterka chce mieć pewność, że nie cofnie się przed niczym, by jej mąż został królem. Do zamku przybywa Makbet i mówi, że królewska wizyta skończy się jutro. Lady Makbet stwierdza, że Duncan nie ujrzy kolejnego dnia, a mężowi poleca, by zachowywał się jak przystało na gospodarza i okazywał królowi wiele szacunku i wdzięczności. Makbet mówi żonie, że porozmawiają o wszystkim później.

Scena VI

Akcja rozgrywa się przed zamkiem Makbeta w Inverness. Przed zamkiem na króla oczekują gospodarze. Przyjeżdżają Duncan, Malkolm, Donalbein, Banko, Lennox, Makduf, Ross, Angus i Służba.

Przybyli witają się z domownikami. Duncan zwraca uwagę, że zamek leży w pięknej okolicy. Jego słowa potwierdza Banko. Lady Makbet dziękuje królowi za wszystkie zaszczyty, którymi obdarzył jej męża. Stwierdza również, że ich zamek jest bardzo skromny na wizytę takich dostojników. Duncan wchodzi z Lady Makbet do zamku i kierują się w stronę sali, w której przebywa gospodarz.

Scena VII

Akcja rozgrywa się w sali zamkowej.

Makbet zastanawia się nad konsekwencjami zabójstwa Duncana. Wie, że jego śmierć zapewni im pomyślność, ale boi się tego, co może go za ten czyn spotkać po śmierci. Makbet zdaje sobie sprawę z tego, że jest przecież krewnym Duncana i jego poddanym oraz gospodarzem, który przyjmuje pod swój dach gościa. Duncan jest dobrym królem i nie zasługuje na taki los. Przejęcie korony jest jednak dla niego ambitnym celem i nie chce tak łatwo z niego zrezygnować. Na scenie pojawia się Lady Makbet, która słucha wątpliwości męża. Makbet zwraca jej uwagę, że wiele łask otrzymał od Duncana i mógłby się nimi cieszyć. Kobieta oskarża go jednak o brak męstwa i hartu ducha. Uważa, że wizyta króla to idealna sposobność do objęcia władzy. Duncan zaśnie zmęczony, a o zabójstwo oskarżą pijanych dworzan, kradnąc im wcześniej narzędzie zbrodni. Będą również udawać, jak wielką stratą dla nich jest śmierć króla, aby odsunąć od siebie podejrzenia.

1. W. Shakespeare, Makbet, s. 14. https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/makbet.pdf (dostęp: 13.08.2026). ↩︎