O co poeta prosi Apollina
O co poeta prosi Apollina
gdy młode wino rozlewa z patery?
O co się modli w ten dzień dedykacji1?
O nie o zbiory na żyznej Sardynii
ani o stada mnożące się w żarach
Kalabrii ani nie prosi o złoto
czy kość indyjską czy grunty zwilżane
po cichu nurtem spokojnym Lirysu
Łozy kaleńskie2 niech nożem okrzesa
kto panem winnic i w kubku ze złota
bogaty kupiec niechaj pije wino
dobrze płacone syryjskim towarem
on z łaski nieba Atlantyckie wody
bezkarnie wita trzy razy do roku
albo i cztery mnie do życia starczą
oliwki lekkie ślazy i cykoria
Synu Latony pozwól mi się cieszyć
tym co jest moje zdrowiem i nietkniętą
władzą umysłu pozwól niech się za mną
nie wlecze starość brzydka i bez lutni3.
Apollin do panteonu rzymskich bogów został przyjęty po wygranej pod Istmos bitwie Rzymian z Grekami. Bóg zachował wszystkie swoje pierwotne cechy z obrządku greckiego, więc był światła, piękna, muzyki, poezji, wróżb i medycyny. Apostrofę, która rozpoczyna wiersz można rozumieć w sposób dosłowny czyli jako pytanie o konkretną prośbę podmiotu lirycznego do bóstwa lub też w sposób metaforyczny, w którym Apollo staje się symbolem poezji i twórczości.
Podmiot liryczny nie proponuje wartości, o które powinien zabiegać artysta, ale przewrotnie podaje te idee, o które na pewno nie powinien zabiegać. Prawdziwego artysty nie powinny interesować bogactwa, luksusowe towary, złoto i pogoń za pieniędzmi. O to dbają kupcy, spadkobiercy dochodowych winnic, bogaci obywatele rzymscy. Artyści nie powinni prowadzić takiego życia. Podmiot liryczny jest zdania, że szczęśliwe życie zapewni mu lekki pokarm np. oliwki, cykoria4, ślazy5.
Dla podmiotu lirycznego ważniejsze jest wstawiennictwo boga sztuki, którego prosi o to, by był zdrowy, a jego umysł był zawsze jasny. Osoba mówiąca w wierszu prosi boga poezji o spokojną i dobrą starość oraz możliwość tworzenia. To są wartości najważniejsze dla poety czyli możliwość tworzenia i obcowania ze sztuką do końca życia. Bogactwa materialne, choć nie są w wierszu bezpośrednio krytykowane nie powinny być głównym zainteresowaniem ludzi sztuki.
Warto przeczytać: Wyprawa Argonautów – „Mitologia Greków i Rzymian” cz. I Grecja J. Parandowski
18 września 2026J. Kasprowicz „Dies Irae” – opracowanie
20 września 2026PJ (8) – Prawa boskie a prawa ludzkie
22 września 2026F. Dostojewski „Zbrodnia i kara” – str. szczegółowe cz. I rozdz. I
- Utwór ten został napisany w związku z poświęceniem wzniesionej na cześć Apollina świątyni po zwycięstwie pod Akcjum. Była to bitwa morska, która zakończyła wojnę domową w Rzymie. Pokonani zostali Marek Antoniusz i Kleopatra. ↩︎
- Rodzaj krzewów winnych w Kampanii. ↩︎
- Horacy, O co poeta prosi Apollina, https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/D1EKzf8S7 (dostęp: 24.07.2026). ↩︎
- Odmiana sałaty. ↩︎
- Gatunki roślin, których młode liście mogą służyć jako lekarstwo. ↩︎
